

Նշանակալից քայլով Ադրբեջանի իշխանությունները չորս հայ գերիների հետ են տեղափոխել Հայաստան՝ ազդարարելով բարի կամքի ժեստ՝ շարունակվող լարվածության պայմաններում: ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հաստատել է Հաքքարիի կամրջով հանձնված և այժմ ապահով Հայաստանի Հանրապետությունում գտնվող Գևորգ Սուդջյանի, Դավիթ Դավթյանի, Վիգեն Էուլջիկյանի և Վագիֆ Խաչատրյանի վերադարձը։ Այս գործողությունը դիտվում է որպես վճռորոշ քայլ երկու ժողովուրդների միջև հաշտեցման և վստահության ամրապնդման գործընթացում: Մինչդեռ, Ադրբեջանի պաշտոնական դիրքորոշումը մնում է այն մասին, որ ներկայումս կալանավորված է ընդամենը 33 հայ ռազմագերի և խաղաղ բնակիչ, թեև հայ իրավապաշտպանները պնդում են, որ Ադրբեջանում դեռևս կա ևս 80 հայ գերի: Իրավիճակը շարունակում է ցավոտ կետ մնալ Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերություններում՝ արտացոլելով պատասխանատվության և մարդասիրական մտահոգության ավելի լայն հարցեր։ Հատկանշական է, որ Ադրբեջանում կալանքի տակ են նաև Արցախի մի քանի նախկին ղեկավարներ և պաշտոնյաներ, այդ թվում՝ նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանը, նախկին նախագահներ Բակո Սահակյանը, Արկադի Ղուկասյանը և Արայիկ Հարությունյանը, ԱԺ նախկին նախագահ Դավիթ Իշխանյանը և նախկին զինվորականներ, օրինակ՝ Լևոն Մնացականյանը։ Նրանց կալանավորումն էլ ավելի է բարդացրել դիվանագիտական հարաբերությունները: Կարմիր Խաչի միջազգային կոմիտեն (ԿԽՄԿ), Ադրբեջանի խնդրանքով, դադարեցրեց իր առաքելությունը տարածաշրջանում 2025 թվականի սեպտեմբերի 3-ից: Չնայած այս դադարեցմանը, կազմակերպությունը պարտավորվել է շարունակել իր համագործակցությունը Ադրբեջանի իշխանությունների հետ՝ միջազգային մարդասիրական իրավունքի համաձայն իր մանդատի համաձայն օգնություն և պաշտպանություն տրամադրելու նպատակով: Բանտարկյալների այս վերջին փոխանակումը հույս է ներշնչում հետագա դիվանագիտական և հումանիտար առաջընթացի համար, թեև կայուն խաղաղության ճանապարհը շարունակում է հղի լինել դիվանագիտության, վստահության ձևավորման և միջազգային վերահսկողության անհրաժեշտություն ունեցող մարտահրավերներով: