

Հայաստանի՝ որպես Միջազգային քրեական դատարանի (ՄՔԴ) Հռոմի կանոնադրության 124-րդ անդամ պետության դիմավորման պաշտոնական արարողությանը ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը հանդես է եկել հայտարարությամբ։ Միրզոյանը, մասնավորապես, նշել է. «1998 թվականին միջազգային հանրությունը պատմական որոշում կայացրեց վերջ դնել միջազգային ամենալուրջ հանցագործություններին՝ ընդունելով Հռոմի ստատուտը: 2023 թվականին Հայաստանը վավերացրել է Հռոմի ստատուտը` հավատալով իր բարձր ուժին` վերացնելու ամենածանր հանցագործությունները և վերջ դնելու անպատժելիությանը: Փետրվարի 1-ին Հայաստանի համար ուժի մեջ է մտել Հռոմի ստատուտը։ Սկզբունքորեն կարևոր առիթ, որն այսօր մեզ այստեղ է բերում։ Ես շնորհակալ եմ ձեզանից յուրաքանչյուրին այս առանձնահատուկ օրը մեզ հետ կիսելու համար: Նյուրնբերգի տրիբունալն իր ժամանակ հայտարարեց, որ «միջազգային իրավունքի դեմ հանցագործությունները կատարվում են տղամարդկանց կողմից, այլ ոչ թե վերացական սուբյեկտների, և միայն պատժելով նման հանցագործություններ կատարող անձանց կարող են կիրառվել միջազգային իրավունքի դրույթները»: Երբ մենք սկսում ենք այս ճանապարհորդությունը, եկեք ընդունենք այն պատասխանատվությունը, որը գալիս է երաշխավորելու, որ ոչ ոք օրենքից վեր չէ: Այսօր Միջազգային քրեական դատարանը կանգնած է որպես հենակետ՝ ընդդեմ ցեղասպանության սարսափների, պատերազմական հանցագործությունների, մարդկության դեմ հանցագործությունների և ագրեսիայի հանցագործության: Այս առումով, ՄՔԴ-ի նկատմամբ Հայաստանի հետևողական համագործակցային մոտեցումը հիմնված է հետևյալ հիմնական նպատակների վրա՝ 1) կանխել ամենածանր հանցագործությունները, որոնք մտահոգում են ամբողջ միջազգային հանրությանը, 3) ICC-ի ավելի ունիվերսալության հասնելը. Հայաստանը կարծում է, որ չափազանց կարևոր է միջազգային դատական համակարգի ստեղծումը, որը կապահովի ցեղասպանություն և այլ ծանր հանցագործություններ կատարած անձանց պատիժը։ Հայաստանը տասնամյակներ շարունակ նախաձեռնող և առաջամարտիկ է եղել ցեղասպանության հանցագործության կանխարգելման և դատապարտման գործընթացներում՝ ինչպես ՄԱԿ-ի, այնպես էլ այլ միջազգային կազմակերպությունների և ֆորումների շրջանակներում Միջազգային քրեական դատարանին անդամակցելուց շատ առաջ։ ՄՔԴ-ի դերը հանցագործությունների կանխարգելման և հակամարտությունների խաղաղ կարգավորման համար արդար և անաչառ արդարադատության գործընթացի ապահովման գործում նշանակալի է: Ցավոք սրտի, մեր տարածաշրջանում մենք բախվեցինք ոչ միայն հիմնախնդիրը խաղաղ ճանապարհով լուծելու բացարձակ ցանկության, այլ նաև պատերազմ, ատելություն և ահաբեկչություն տարածելու հստակ մտադրությամբ։ Հայաստանի Հանրապետության դեմ շարունակվող ագրեսիաները և մեր ինքնիշխան տարածքների օկուպացումը, հայերի դեմ իրականացված նողկալի ոճրագործությունները, Լեռնային Ղարաբաղի էթնիկ զտումները, որոնց արդյունքում ավելի քան 100,000 հայեր ստիպված են եղել փախչել իրենց տներից՝ ապաստան գտնելու համար Հայաստանում, ավերիչ մարդասիրական հետեւանքները եւ շարունակում են անմիջական վտանգներ ներկայացնել մեր տարածաշրջանի համար։ Այս համատեքստում մենք համոզված ենք, որ Հռոմի ստատուտը, ի թիվս այլ մեխանիզմների, իրական ներուժ ունի կանխելու հետագա էսկալացիան և վայրագությունները՝ դառնալով մեր տարածաշրջանում կայունության և կայուն խաղաղության ուղենիշ։ (...) Մենք ընդգծում ենք Դատարանի կարևոր դերը աներևակայելի վայրագությունների զոհերին արդարադատություն ապահովելու գործում՝ նրանց ձայն տալով՝ հնարավորություն տալով նրանց մասնակցել իր դատավարությանը, օգնություն տրամադրելով և հատուցումներ շնորհելով։ Կասկածից վեր է, որ Հռոմի կանոնադրությունը և ՄՔԴ-ն, պատասխանատվության ձգտելով, մեծապես նպաստել են միջազգային քրեական արդարադատության համակարգի արդյունավետ գործունեությանը: Այսօր եկեք տոնենք ոչ միայն Հայաստանի հանձնառությունը, այլև աշխարհի ընդհանուր տեսլականը, որտեղ տիրում է արդարությունը և պաշտպանված է յուրաքանչյուր անհատի արժանապատվությունը: Որպես Հռոմի կանոնադրության նոր մասնակից պետություն, Հայաստանը կլինի Դատարանի ակտիվ անդամ և էապես կնպաստի Մասնակից պետությունների ասամբլեայի աշխատանքներին: Միասին մենք առաջ ենք շարժվում համերաշխ՝ կապված Հռոմի ստատուտի իդեալներով, քանի որ ձգտում ենք արդարությամբ և օրենքի գերակայությամբ սահմանված ապագայի»: