

Հարգելի ներկայացուցիչներ դեպի ծով ելք չունեցող զարգացող երկրների ժողովը, որն անցկացվում է կայուն և կայուն տնտեսությունների համար արդար, մատչելի և ներառական տրանսպորտային կապի խթանման թեմայով, ողջունում եմ բոլորիդ Հայաստանում կազմակերպել և ներկա գտնվել այս կարևորագույն թեմայով այս կարևոր միջոցառմանը։ Այս մասին հայտարարել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ հինգշաբթի օրը բացման խոսքով հանդես գալով դեպի ծով ելք չունեցող զարգացող երկրների նախարարական հանդիպմանը, որը հյուրընկալում է Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանը։ «Պետք է արձանագրեմ, որ, ընդհանուր առմամբ, ժամանակի ընթացքում մենք վերանայում ենք նաև տրանսպորտային հաղորդակցության դերը այն առումով, որ սովորաբար մեր առաջին ընկալումն այն է, որ տրանսպորտային հաղորդակցությունը կարևոր է ապրանքների և մարդկանց տեղաշարժի համար: Բայց վերջին ժամանակներում նաև պայմանավորված է. Մեր օրակարգերում մենք արձանագրում ենք տրանսպորտային հաղորդակցության դերի կարևորությունը տարածաշրջանային կայունության, անվտանգության և, ընդհանրապես, խաղաղության մեջ, խաղաղության և խաղաղության հաստատման պահանջի շնորհիվ, քանի որ մեր համոզմունքն է, որ մենք արտահայտում ենք բոլոր միջազգային հարթակներում, որ. խաղաղությունն առաջին հերթին ժողովուրդների միջև տնտեսական, մշակութային և քաղաքական կապերի հնարավորությունն ու գոյությունն է, և այդ կապերը չեն կարող տեղի ունենալ առանց տրանսպորտային հաղորդակցության, և սա է պատճառը, որ մենք ավարտեցինք մեր մոտեցումները բացման շատ կարևոր թեմայի շուրջ. տարածաշրջանային հաղորդակցությունները «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծում, որն, ըստ էության, վերաբերում է տարածաշրջանային հաղորդակցությունների բացմանը և անմիջական կապ ունի դեպի ծով ավելի մեծ ելք ունենալու հետ»,- ասել է ՀՀ վարչապետը։ Փաշինյանը հիշեցրեց, որ Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ Հայաստանի սահմանները փակ են մոտ 30 տարի։ «Այսօր մենք շատ ենք քննարկում տարածաշրջանային հաղորդակցությունների բացման մասին, և ես շատ կարևոր եմ համարում այստեղ արձանագրել Հայաստանի պատրաստակամությունը՝ ձեռնարկելու շատ արդյունավետ և իրական քայլեր մեր տարածաշրջանում հաղորդակցությունների բացման հարցում։ «Հայաստանը պատրաստակամություն է հայտնում հաստատել, վերականգնել երկաթուղային հաղորդակցությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև. ընդ որում՝ երկու նախապես գոյություն ունեցող երկաթուղիների միջոցով։ Առաջինը հյուսիսային երթուղին է, որը կապում է ադրբեջանական ղազախական [տարածաշրջանը] Հայաստանի Տավուշի մարզի հետ։ Երկրորդը հարավային երթուղին է, որը, ի թիվս այլոց, կապում է նաև Ադրբեջանի արևմտյան շրջանները Նախիջևանի հետ։ Մենք [այսինքն. Հայաստան] կարծում է, որ Ադրբեջանի արևմտյան շրջանները կարող են կապված լինել Նախիջևանի և արտաքին աշխարհի հետ նաև հյուսիսային ճանապարհով։ Այս պատրաստակամությունը մենք պաշտոնապես հայտնել ենք։ «Հաջորդը վերաբերում է ավտոճանապարհներին, որոնք կարող են ունենալ հյուսիսային, միջին և հարավային երթուղիներ, որոնք նոր հնարավորություններ կբացեն մեր տարածաշրջանի համար։ Ըստ էության, խաղաղության խաչմերուկով Հայաստանը կարող է կապվել և կապվել այլ երկրների հետ հյուսիս-հարավ և արևելք-արևմուտք առանցքով։ «Ավելին, մենք նույն պատրաստակամությունն ենք հայտնում Հայաստան-Թուրքիա երկաթուղու [վերաբացման], ինչպես նաև Հայաստան-Թուրքիա երկու ավտոճանապարհների վերակառուցման, վերաբացման առումով, ինչը էական ազդեցություն կունենա ոչ միայն մեր տարածաշրջանի, այլև. նաեւ միջազգային տնտեսական հարաբերությունների, մշակութային, քաղաքական կապերի, ընդհանրապես համաշխարհային անվտանգության հարցերի շուրջ»,- ընդգծել է ՀՀ վարչապետը։ Նա ներկայացրեց այն սկզբունքները, որոնք պետք է դրվեն Հայաստանի «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծի հիմքում։ Ըստ այդմ, առաջինն այն է, որ հաղորդակցության բոլոր ուղիները պետք է գործեն այն երկրների իրավասության և ինքնիշխանության ներքո, որոնցով նրանք անցնում են։ «Հետագայում յուրաքանչյուր երկիր իր պետական կառույցների միջոցով ապահովում է իր տարածքում գտնվող այդ հաղորդակցությունների սահմանը, մաքսային հսկողությունը, բոլոր ենթակառուցվածքների անվտանգությունը: Այդ խնդիրն իրականացնելու համար վերջերս ՀՀ կառավարության որոշմամբ հատուկ Ազգային անվտանգության ծառայության կազմում ստեղծվել է ստորաբաժանում, որի նպատակն է ապահովել մարզային հաղորդակցությունների անվտանգությունը։ «Հաջորդ սկզբունքը հետևյալն է, որ բոլոր [տարածաշրջանային] հաղորդակցությունները կարող են օգտագործվել ինչպես ներքին, այնպես էլ միջազգային բեռնափոխադրումների և հաղորդակցության համար։ Երկրներն օգտագործում են ենթակառուցվածքները՝ հիմնված հավասարության և փոխադարձության սկզբունքի վրա, և կարող են տեղի ունենալ ընթացակարգերի որոշ պարզեցումներ՝ ելնելով փոխադարձության և հավասարության սկզբունքից», - հավելել է ՀՀ վարչապետը։ Փաշինյանը հույս է հայտնել, որ «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծը կընդլայնի Հայաստանի և Ադրբեջանի՝ դեպի ծով ելքի հնարավորությունները և ավելի լայն հնարավորություններ կստեղծի մուլտիմոդալ բեռնափոխադրումների համար։ «Այս ամենը հնարավոր է, երբ խաղաղություն հաստատվի Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև: Հիմնական հարցը, որ դրվում էր՝ որքանո՞վ է հնարավոր խաղաղությունը, և ինչ սկզբունքների շրջանակներում պետք է դա տեղի ունենա»,- ասաց ՀՀ վարչապետը՝ կրկին ներկայացնելով սկզբունքները. առաջ քաշված Հայաստանի կողմից, որի հիման վրա խաղաղության պայմանագիր կկնքվի Ադրբեջանի հետ։