

2023 թվականին աշխարհում առնվազն 183 տարածաշրջանային հակամարտություն է տեղի ունեցել, ինչը ամենաբարձր ցուցանիշն է վերջին երեք տասնամյակի ընթացքում, ասվում է Մեծ Բրիտանիայում տեղակայված Ռազմավարական հետազոտությունների միջազգային ինստիտուտի (IISS) ամենամյա Զինված հակամարտությունների հարցման մեջ, հաղորդում է ՏԱՍՍ-ը։ Զոհերի թիվը տարեկան կտրվածքով աճել է 14%-ով, իսկ բռնության դեպքերն աճել են տարեկան 28%-ով, ասվում է զեկույցում։ «Սա վկայում է աշխարհի շատ մասերում ավելի ու ավելի խնդրահարույց իրավիճակի մասին՝ հումանիտար, կայունացման և վերակառուցման կարիքների առումով», - ավելացրել է IISS-ը: Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեն տվյալներ է տրամադրել ավելի քան 450 զինված խմբավորումների մասին, որոնցից մի քանիսն ունեն տեղական կամ տարածաշրջանային գերազանցություն։ Որպես հակամարտությունների պատճառ նշվում են ներքին ահաբեկչությունը, տարածքային վեճերը, հանցավոր խմբերի թվի աճը և հանցավոր մրցակցությունը։ Կլիմայական ճգնաժամը նաև խորացնում է անկայուն երկրներում առկա տարաձայնությունները, հայտնում է IISS-ը: Հակամարտությունները քայքայում են «պետության՝ կլիմայական ազդեցությունները հարմարվելու և կարգավորելու ունակությունը, մինչդեռ այդ նույն կլիմայական ազդեցությունները նպաստում են հակամարտությունների դինամիկայի և կառավարման ձախողումների», ասվում է զեկույցում։ ՄԱԿ-ի ազդեցությունը թուլացել է կազմակերպության ներսում երկրների միջև լարվածության պատճառով, նշել է IISS-ը: Մեծ տերությունները վետո են դնում միմյանց բանաձևերի վրա ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում, և դա խոչընդոտում է համատեղ լուծում գտնելը, հավելել է նա։ IISS-ը տարածաշրջանային հակամարտությունները լուծելու անկարողությունը համարում է ներկայիս աշխարհաքաղաքական իրավիճակի հիմնական հատկանիշներից մեկը։