News - Պուտին. Ղարաբաղում ռուս խաղաղապահների իրավական կարգավիճակը հիմնված է բացառապես 2020թ

Լեռնային Ղարաբաղում ռուս խաղաղապահների իրավական կարգավիճակը հիմնված էր բացառապես 2020 թվականի նոյեմբերի հայտարարության վրա։ Խաղաղապահի կարգավիճակ երբեք չի ի հայտ եկել, հայտարարել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը Վալդայ քննարկման ակումբի լիագումար հանդիպման ժամանակ։ «Հայտնի իրադարձություններից և ԽՍՀՄ փլուզումից հետո մենք գիտենք, որ ծագել է ազգամիջյան հակամարտություն, բախումներ են սկսվել հայերի և ադրբեջանցիների միջև, դրանք սկսվել են Սումգայիթից, հետո տարածվել են Ղարաբաղում։ Սա բերեց նրան, որ Հայաստանը, ոչ թե Ղարաբաղը, այլ Հայաստանը վերահսկողության տակ վերցրեց Ղարաբաղը և հարակից յոթ շրջանները... Ադրբեջանի յոթ շրջանները։ Սա, իմ կարծիքով, Ադրբեջանի տարածքի գրեթե 20 տոկոսն է։ Այս ամենը շարունակվեց շատ տասնամյակներ: Պետք է ասեմ, և այստեղ որևէ գաղտնիք չեմ բացահայտի, վերջին 15 տարիների ընթացքում մենք բազմաթիվ անգամ առաջարկել ենք մեր հայ ընկերներին գնալ փոխզիջումների՝ Ղարաբաղի շուրջ հինգ շրջանները վերադարձնել Ադրբեջանին, երկուսն իրենց համար պահել և այդպիսով պահպանել տարածքը։ կապ Հայաստանի և Ղարաբաղի միջև. Բայց մեր ղարաբաղցի ընկերները ժամանակ առ ժամանակ մեզ ասում էին. «Ոչ, սա մեզ համար որոշակի սպառնալիքներ կստեղծի»: Մենք էլ իրենց հերթին ասացինք՝ Ադրբեջանն աճում է, տնտեսությունը զարգանում է, նավթ ու գազ արտադրող երկիր է, 10 միլիոնից ավելի մարդ կա, եկեք համեմատենք պոտենցիալները... Քանի դեռ նման հնարավորություն կա, պետք է. գտնել այս փոխզիջումը: Մենք մեր կողմից այս որոշումը կիրականացնենք ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի շրջանակներում, երաշխավորելու ենք Հայաստանի և Ղարաբաղի միջև բնականաբար ձևավորվող Լաչինի միջանցքի անվտանգությունը և երաշխավորելու ենք այս տարածքում ապրող հայերի անվտանգությունը։ Բայց ոչ, նրանք մեզ ասացին. «Ոչ, մենք չենք կարող սրան համաձայնել», իսկ դուք ի՞նչ եք անելու. «Մենք կպայքարենք»։ Բանն ի վերջո հանգեցրեց զինված բախումների 2020 թվականին։ Հետո ես դա առաջարկեցի նաև մեր ընկերներին և գործընկերներին։ Ի դեպ, նախագահ Ալիեւը, հավանաբար, ինձանից չի նեղանա, բայց ինչ-որ պահի պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց, որ ադրբեջանական զորքերը կանգ կառնեն։ Ճիշտն ասած, կարծում էի, որ հարցը լուծված է։ Զանգեցի Երևան և հանկարծ լսեցի. «Չէ, թող թողնեն Ղարաբաղի էդ աննշան հատվածը, ուր հասել են ադրբեջանական զորքերը»... Ասացի՝ լավ, ինչ անես, էլի նույն արտահայտությունը՝ «կռվելու ենք»։ Դե, լսիր, հիմա մի քանի օրից նրանք կգնան թիկունքում՝ Աղդամի տարածքում գտնվող քո ամրությունները, և ամեն ինչ կավարտվի։ Դու հասկանում ես? Այո՛։ Իսկ դու ի՞նչ ես անելու։ Մենք պայքարելու ենք։ ԼԱՎ… Դե, ամեն ինչ ստացվեց այնպես, ինչպես ստացվեց: Ի վերջո, մենք, այնուամենայնիվ, պայմանավորվեցինք Ադրբեջանի հետ, որ Շուշիի գիծ և բուն Շուշի հասնելուց հետո ռազմական գործողությունները կդադարեցվեն։ Համապատասխան հայտարարություն է ստորագրվել 2020 թվականի նոյեմբերին ռազմական գործողությունների դադարեցման և մեր խաղաղապահների տեղակայման մասին։ Եվ ահա հաջորդ շատ կարևոր կետը՝ մեր խաղաղապահների իրավական կարգավիճակը հիմնված էր բացառապես այս հայտարարության վրա։ Խաղաղապահի կարգավիճակ երբեք չի ի հայտ եկել։ Չեմ ասի, թե ինչու։ Ադրբեջանը կարծում էր, որ դա պետք չէ, բայց առանց Ադրբեջանի ստորագրելն անիմաստ էր։ Ուստի, կրկնում եմ, խաղաղապահների ողջ կարգավիճակը հիմնված էր բացառապես այս հայտարարության վրա։ Իսկ խաղաղապահների իրավունքները միայն հրադադարի պահպանման մշտադիտարկումն էին։ Բոլորը. Այնտեղ խաղաղապահներն այլ իրավունքներ չունեին։ Այս անկայուն վիճակը որոշ ժամանակ տեւեց»,- նշեց նա։