

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նախանշել է երեք հիմնարար սկզբունքներ, որոնք, եթե համաձայնեցվեն Բաքվի կողմից, կհանգեցնեն Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագրի ստորագրմանը։ Այս մասին նա հայտարարեց հոկտեմբերի 4-ին ԱԺ նիստի ժամանակ՝ պատասխանելով Ազգային ժողովի «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ Սիսակ Գաբրիելյանի հարցին։ Փաշինյանը կարևորել է մի քանի առանցքային սկզբունքների վրա հիմնված խաղաղ գործընթացի շարունակականության ապահովման վրա կենտրոնանալը, քան ստեղծված իրավիճակում պարզապես դատողություններ անելը, քանի որ գնահատականները, անկախ դրանց օբյեկտիվությունից, կարող են ազդել իրավիճակի վրա։ Այս սկզբունքները նոր չեն և լայնորեն ճանաչվել են: Դրանք փաստագրված են 2023 թվականի հուլիսի 15-ին Բրյուսելում արված հայտարարությունից հետո ԵՄ նախագահի կողմից հրապարակված հայտարարության մեջ: Այս երեք սկզբունքները հետևյալն են. Տարածքային ամբողջականության փոխադարձ ճանաչում. Հայաստանն ու Ադրբեջանը պետք է ճանաչեն միմյանց տարածքային ամբողջականությունը, ընդ որում Հայաստանը զբաղեցնում է 29,800 կմ² տարածք, իսկ Ադրբեջանը՝ 86,600 կմ²։ Ալմա-Աթայի հռչակագիրը որպես քաղաքական հիմք. Ալմաթիի հռչակագիրը պետք է ծառայի որպես սահմանների սահմանազատման և հետագա սահմանազատման քաղաքական հիմք: Կարևոր է պայմանավորվել սահմանազատման և սահմանազատման հիմքի վրա՝ նախքան այս գործընթացների սկիզբը: Հաղորդակցությունների բացում. Տարածաշրջանային հաղորդակցությունների բացումը պետք է հիմնված լինի ինքնիշխանության, իրավասության, օրենսդրության, երկրների միջև հավասարության և փոխադարձության սկզբունքների վրա: Փաշինյանն ընդգծեց համաձայնության հասնելու կարևորությունը, թե որ քարտեզները կօգտագործվեն սահմանազատման և սահմանազատման համար՝ առաջարկելով, որ 1975 թվականի քարտեզները կարող են ծառայել որպես ելակետ, բայց ոչ որպես ոչ ճկուն դիրք։ Վարչապետը նշել է, որ առանցքային խնդիրը կայանում է նրանում, որ Ադրբեջանի բարձրաստիճան պաշտոնյաները հրապարակայնորեն չեն վերահաստատում իրենց հավատարմությունը այս սկզբունքներին, ինչը մտահոգություն է առաջացնում Հայաստանի տարածքային ամբողջականության վերաբերյալ նրանց իրական մտադրությունների վերաբերյալ։ Փաշինյանը հայտարարեց, որ եթե Ադրբեջանը միանշանակ վերահաստատի իր նվիրվածությունը այս երեք սկզբունքներին, ապա խաղաղության ձեռքբերումը կարող է մոտալուտ համարվել։ Սակայն Ադրբեջանի կողմից նման հրապարակային պարտավորության բացակայությունը բարդացնում է խաղաղ գործընթացը։