

Արձագանքելով բնապահպանական և հանրային առողջության ռիսկերի աճող մտահոգություններին՝ Հայաստանը կատարել է նշանակալի քայլ՝ փաստելով Վերափոխված Եվրոպական Սոցիալական Կանոնագրքի 11-րդ հոդվածը 2026 թվականի հոկտեմբերի 8-ին։ Այս որոշումն ընդունվել է ջրի պաշարներում սնդիկի աղտոտման տագնապալի հաղորդագրությունների պայմաններում, որոնք լուրջ առողջական վտանգ են ներկայացնում բնակչության համար։ 11-րդ հոդվածի շրջանակներում, որը վերնագրված է «Առողջության պաշտպանության իրավունք», կառավարությունը պարտավորվում է համաճարակային, էնդեմիկ, մասնագիտական եւ այլ հիվանդությունների կանխարգելման, բուժման եւ վերահսկման առաջադրանքների կատարմանը։ Սա ընդգծում է աշխատանքային միջավայրերում սանիտարական պայմանների բարելավման եւ անվտանգության ապահովման, առողջ միջավայրերի խթանման եւ առողջական վտանգների մասին հանրային իրազեկման բարձրացման կարեւորությունը։ Քաղաքացիները աճող մտահոգություն են արտահայտում պետության կարողության նկատմամբ՝ կառավարելու առկա եւ հնարավոր առողջական վտանգները, իսկ «Առողջության իրավունք» ՀԿ հիմնադիր Անուշ Պողոսյանը ուշադրություն է հրավիրել Հայաստանի ընդունած պարտավորություններին։ Պողոսյանը ընդգծում է պետության պարտականությունը՝ վերացնել առողջական սպառնալիքների հիմնական պատճառները եւ ապահովել կանխարգելողական առողջություն։ Հանրային հայտարարության մեջ նա հարցնում է, արդյոք Առողջապահության նախարարությունն ունի մասնագիտական կադրերի անհրաժեշտ կարողությունը՝ պահպանելու այս չափանիշները եւ կատարելու պարտավորությունները։ Սնդիկի թունավորման վերջերս արձանագրված դեպքերը հանգեցրել են հանրային առողջության անվտանգության մասին հրատապ քննարկումների։ Անուշ Պողոսյանը ընդգծում է Հայաստանի առողջապահական համակարգը ամրացնելու համար համակարգային փոփոխությունների կարեւորությունը՝ շեշտադրելով մատչելի, ժամանակին եւ բավարար չափով տեղեկացված հանրային առողջության կրթության նշանակությունը՝ որպես արդյունավետ հիվանդությունների կանխարգելման հենց էական բաղադրիչներ։ Քայլեր են ձեռնարկվում անմիջական ճգնաժամի լուծման ուղղությամբ՝ կենտրոնանալով լաբորատոր կարողությունների զարգացման եւ առողջապահական ծառայությունների տրամադրման մեխանիզմների բարեփոխման վրա՝ դեղագործական խնամքի եւ կանխարգելման ռազմավարությունների կառավարման համար։ Բնապահպանական գործակալությունների հետ համագործակցությամբ, ջրի որակին եւ լայնածավալ էկոլոգիական ամբողջականությանը սպառնալից աղտոտման աղբյուրները դիտարկելու եւ մեղմացնելու քայլեր են իրականացվում։ Առողջապահության նախարարությունը, այս մարտահրավերներին արձագանքելով, հայտարարել է միջազգային առողջապահական կազմակերպությունների հետ նոր գործակցությունների մասին՝ երկրի առողջապահական ենթակառուցվածքը բարելավելու կոչմերով։ Փորձում են կառուցել հզոր արձագանքման մեխանիզմ՝ օգտագործելով ինչպես տեղական փորձառությունը, այնպես էլ միջազգային լավագույն պրակտիկաները, ապահովելով հանրային առողջապահական կառավարման մոդելի կայուն եւ համարժեք մոտեցում։ Այս քայլը ներկայացնում է որոշիչ պահ Հայաստանի համար, քանի որ այն փորձում է համապատասխան խստացնել միջազգային առողջապահական չափանիշներին եւ խրախուսել հանրային վստահությունը երկրի կարողության վերաբերյալ՝ պաշտպանելու իր քաղաքացիներին ճնշող առողջական վտանգներից։