

Իրավական նշանակալի քայլով հայ փաստաբան Սիրանուշ Սահակյանը Ռուբեն Վարդանյանի անունից բողոք է ներկայացրել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան (ՄԻԵԴ): Հայաստանի քաղաքացի Ռուբեն Վարդանյանը բանտարկված է Բաքվի Ումբակի քրեակատարողական հիմնարկում։ Բողոքարկումը մեղադրում է Ադրբեջանի իշխանություններին Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի ութ հոդվածներ խախտելու մեջ, այդ թվում՝ անարդար դատավարության և անմարդկային վերաբերմունքի մեղադրանքները: Այս խախտումները կապված են Վարդանյանի գործունեության հետ Լեռնային Ղարաբաղի տարածաշրջանում։ 2026 թվականի հուլիսին Վարդանյանը Բաքվի ռազմական դատարանի կողմից դատապարտվել է 20 տարվա ազատազրկման, որը նրան մեղադրել է Լեռնային Ղարաբաղում ադրբեջանական շահերին հակասող ղեկավար գործունեության մեջ։ Իրավաբանական թիմը, առաջնորդվելով Սահակյանով, պնդում է, որ դատավարությունն ուղեկցվել է քաղաքական կողմնակալությամբ և դատավարական թերացումներով՝ զրկելով Վարդանյանին արդար դատաքննության հնարավորությունից։ Սահակյանը մատնանշում է Ադրբեջանում առկա համակարգային դատական խնդիրները՝ ընդգծելով, որ արդարադատություն իրականացնելը ներպետական խողովակներով ապարդյուն է, և, հետևաբար, միջազգային ատյաններ դիմելն անխուսափելի էր։ Սահակյանն ընդգծել է, որ ոմանց կողմից «քաղբանտարկյալ» կոչված Վարդանյանը նախընտրել է չբողոքարկել Ադրբեջանի ներսում՝ դատաիրավական կողմնակալ որոշումների անհանգստության պատճառով։ Վերջին տարիները ցույց տվեցին, որ Ադրբեջանում հայ անհատների նկատմամբ անհամաչափ պատժաչափեր են սպառնում քաղաքական մեղադրանքներով, մի միտում, որը քննադատության է արժանացել ամբողջ աշխարհում իրավապաշտպան կազմակերպությունների կողմից: ՄԻԵԴ-ին ուղղված բողոքը պահանջում է միջամտություն՝ ապահովելու Վարդանյանի մարդու իրավունքները և հնարավոր է բեկանել Բաքվի զինվորական դատարանի կողմից նշանակված դաժան պատիժը: Այն ընդգծում է մարդու իրավունքների ենթադրյալ խախտումներին անդրադառնալու հրատապությունը և Ադրբեջանին պատասխանատվության ենթարկում միջազգային իրավունքի համաձայն: Վարդանյանի գործը բուռն երկխոսություն է առաջացրել Հարավային Կովկասում դատական անկախության և քաղաքական ազդեցությունների վերաբերյալ՝ առաջացնելով էական հարցեր՝ կապված հակամարտությունների գոտիներում ազգային փոքրամասնությունների պաշտպանության հետ: Այս զարգացումը ոչ միայն ուշադրություն է դարձնում Ռուբեն Վարդանյանի ծանր վիճակին, այլև Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությանը վերաբերող գործերի վարման արդարացիության ավելի լայն խնդրին: Միջազգային հանրությունը ուշադիր հետևում է ՄԻԵԴ-ի արձագանքին, որը կարող է նախադեպ դառնալ նմանատիպ դեպքերի համար՝ միաժամանակ ճնշում գործադրելով Ադրբեջանի վրա՝ բարեփոխելու իր դատական պրակտիկան: