

در گزارشی جامع و جدید، دیدبان حقوق بشر به روند نگرانکننده صادرات فناوریهای پیشرفته نظارتی توسط شرکتهای اروپایی به دولتهای دارای سابقه نقض حقوق بشر پرداخته است. با وجود مقررات اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۱ که به منظور محدود کردن فروش اینگونه فناوریها تدوین شده، شکافهای قابل توجهی در اجرای آنها همچنان باقی است. این گزارش برخی از کشورهای اروپایی، از جمله بلغارستان و لهستان را که همچنان به تأمین این ابزارهای بحثبرانگیز برای دولتهایی که به روشهای سرکوبگرانه شناخته شدهاند میپردازند، شناسایی میکند. این کشورها برای نقشی که در ارتقای تواناییهای تکنولوژیکی رژیمهایی که مکرراً به دلیل سرکوب آزادی بیان و آزادیهای مدنی مورد انتقاد قرار گرفتهاند، برجسته شدهاند. تلاشهای کمیسیون اروپا برای نقشی محوری در حفاظت از حقوق بشر جهانی در اثر کمبود حاکمیت دقیق بر صادرات فناوریها به خطر افتاده است. دیدبان حقوق بشر بر نیاز اتحادیه اروپا به اجرای قویتر مقررات خود و پیشگیری از دور زدن کنترلهایی که برای جلوگیری از کمک فناوریهای داخلی به سرکوب در خارج از کشور طراحی شدهاند، تأکید کرد. این گزارش نشان میدهد که چگونه این ابزارهای نظارتی به دولتهای خارجی در گسترش کنترل بر جمعیت، خاموش کردن اعتراضات و تنبیه منتقدان کمک میکنند. تحقیقات بیشتر نشان داد که دسترسی گسترده به نرمافزارهای جاسوسی و فناوریهای نظارتی از خاک اروپا به شدت رژیمهایی را که به سانسور شدید و اقدامات نظارتی شناخته شدهاند، تقویت میکند. کشورهایی که در گزارش شناسایی شدهاند، دارای سابقهای از سرکوب سیستماتیک فعالان، روزنامهنگاران و معترضان سیاسی هستند. انواع مختلف نرمافزارهای جاسوسی از جمله فناوریهایی هستند که اغلب از بازارهای اروپایی صادر میشوند و در نتیجه به مقامات خارجی امکان نقض حقوق شهروندان را میدهند. انتقادات این سازمان به ناکارآمدی مکانیزمهای نظارتی کنونی اتحادیه اروپا گسترش مییابد که در نظارت دقیق بر صادرات پرخطر ناکام ماندهاند. ناظران حقوق بشر از مقامات اروپایی درخواست کردهاند تا رویههای مجوزدهی قویتر و شفافیت بیشتری پیرامون این صادرات ایجاد کنند. دستورالعملهای واضح و بررسیهای دقیق به عنوان گامهای ضروری برای جلوگیری از ادامه استفاده از پیشرفتهای اروپایی در نقض حقوق بشر جهانی در نظر گرفته میشوند. آگاهی در حال رشدی در داخل اتحادیه اروپا نسبت به مسئولیت آن در نه تنها توسعه فناوری به صورت اخلاقی بلکه صادرات آن به صورت اخلاقی وجود دارد. این موضوع نیازمند پر کردن شکاف میان قوانین موجود و اعمال واقعی بر زمین است. برخی از کشورهای عضو خواهان تشکیل ائتلافی برای پرداختن به نقاط ضعف نظارتی و ایجاد موضع متحد اروپایی بر ضد سوء استفاده از فناوریهای صادر شده توسط رژیمهای خودکامه هستند. همانطور که این روایت به پیش میرود، تقاضای اقدام میتواند سیاستهای صادراتی آینده اتحادیه اروپا را شکل دهد و ممکن است چارچوبهای اخلاق در فناوری جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.