

ششمین ماه از حمله نیروهای مسلح آذربایجان به قره باغ و تسخیر آن می گذرد. لوون کوچاریان، نماینده اپوزیسیون ارمنستان در سخنرانی خود در یکصد و چهل و هشتمین مجمع اتحادیه بین المجالس در ژنو سوئیس بیان کرد. لوون کوچاریان که فرزند روبرت کوچاریان دومین رئیس جمهور ارمنستان نیز هست، افزود: در واقع، در 19 سپتامبر 2023، پس از تحمل نزدیک به 10 ماه محاصره که منجر به گرسنگی، محرومیت، بیماری و مرگ گسترده شد و اکنون با ویرانی قریبالوقوع مواجه شدهاند، بیش از 120000 ارمنی، تقریباً کل جمعیت، مجبور به ترک محل زندگی خود شدند. میهن فقط در چند روز وقایع زادگاهم از ارمنستان را با نگرانی و درد فراوان دنبال کردم، زیرا خاطرات کودکی ام از پناه گرفتن روزها و هفته ها از بمباران های هوایی آذربایجان در اوایل دهه 1990 دوباره زنده شد. مردم قره باغ کوهستانی پیوندی کهن و عمیق با سرزمین خود دارند و شواهد تاریخی مربوط به قرن هاست. نسلها در این منطقه زندگی میکنند، کار میکنند و زندگی خود را بنا کردهاند و میراث فرهنگی غنی را ایجاد میکنند که آنها را به سرزمین پیوند میدهد. با وجود چالش ها، مردم قره باغ کوهستانی در عزم خود برای بازگشت به میهن خود، تعیین آینده سیاسی خود و اعمال خودمختاری دموکراتیک خود مصمم هستند. طبق مواد میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی، ارامنه قره باغ کوهستانی حق مطلق بازگشت به وطن خود را دارند. دیوان بین المللی دادگستری در 17 نوامبر سال گذشته حکم داد که آذربایجان باید "اطمینان حاصل کند" که ارامنه قره باغ کوهستانی قادر به بازگشت "به شیوه ای امن، بدون مانع و سریع" هستند. در مورد آذربایجان باید "واقعاً در یک گفتگوی جامع و شفاف با ارامنه قره باغ برای اطمینان از احترام به حقوق آنها و تضمین امنیت آنها، از جمله حق آنها برای بازگشت به خانه هایشان و زندگی با عزت و امنیت تحت حضور بین المللی" شرکت کند. دستیابی به صلح پایدار در منطقه زمانی دست نیافتنی باقی می ماند که مردم قره باغ کوهستانی به زور از سرزمین خود ریشه کن شوند و مفهوم اجباری "صلح" بر ارمنستان تحمیل شود. تسهیل بازگشت مردم قره باغ کوهستانی به سرزمین خود تحت حمایت و تضمین های بین المللی برای ارتقای صلح و ثبات پایدار در منطقه ضروری است و این مفهوم باید در توافقنامه صلح بین ارمنستان و آذربایجان گنجانده شود. در واقع، به رسمیت شناختن و حفاظت از حق بازگشت نه تنها یک موضوع عدالت و حقوق بشر است، بلکه برای ارتقای صلح، ثبات و آشتی در منطقه نیز ضروری است. این امر مستلزم تلاش هماهنگ جامعه بین المللی برای حمایت از اصول حقوق بین الملل و تضمین حیثیت و حقوق همه افراد متاثر از درگیری است.