

وقایع اخیر در قره باغ به پیامد اجتناب ناپذیر دیدارهای پراگ و بروکسل تبدیل شد. ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در جلسه باشگاه گفتگوی والدای گفت که ارمنستان رسما قره باغ را به عنوان بخشی از آذربایجان به رسمیت می شناسد و روسیه نمی تواند در این زمینه کاری انجام دهد. در پراگ در پاییز 2022، تحت نظارت رئیس شورای اروپا، چارلز میشل، با حضور رئیس جمهور فرانسه و صدراعظم آلمان، رهبران ارمنستان و آذربایجان گرد هم آمدند. و آنجا بیانیه ای را امضا کردند، فهمیدی؟ ... بیانیه ای که از آن چنین بر می آید که ارمنستان قره باغ را به عنوان بخشی از جمهوری آذربایجان به رسمیت می شناسد. علاوه بر این، رهبران ارمنستان مستقیماً قلمرو آذربایجان را به کیلومتر مربع نام بردند که قطعاً قره باغ را نیز شامل می شود و تأکید کردند که حاکمیت آذربایجان را در چارچوب اتحاد جماهیر شوروی آذربایجان که زمانی بخشی از اتحاد جماهیر شوروی بود به رسمیت می شناسند. و همانطور که می دانید قره باغ نیز بخشی از SSR آذربایجان بود. یعنی در اصل موضوع اصلی و کاملاً کلیدی در مورد وضعیت قره باغ حل شد. زمانی که قره باغ استقلال خود را اعلام کرد، هیچکس این استقلال را به رسمیت نشناخت، حتی ارمنستان. که صادقانه بگویم برای من عجیب است. با این حال، این تصمیم بود. آنها استقلال قره باغ را به رسمیت نشناختند. اما اینجا در پراگ تشخیص دادند که قره باغ متعلق به آذربایجان است. و سپس در آغاز سال 2023 همان کار را برای بار دوم در یک نشست مشابه در بروکسل تکرار کردند ... اتفاقاً کسی در این مورد به ما نگفت. من شخصاً در این مورد از مطبوعات مطلع شدم. آذربایجان همیشه قره باغ را بخشی از خاک خود می دانسته است. اما ارمنستان با تعریف وضعیت قره باغ به عنوان بخشی از آذربایجان، تغییرات کیفی در موقعیت خود ایجاد کرد. پس از این، در یکی از جلسات، رئیس جمهور علی اف پیش من آمد و گفت: «ببینید، همه فهمیدند که قره باغ مال ماست. حافظان صلح شما آنجا در خاک ما هستند»... ببینید، حتی وضعیت نیروهای حافظ صلح ما نیز پس از تعیین وضعیت قره باغ به عنوان بخشی از آذربایجان، دستخوش تغییرات کیفی شده است. او (علی اف - ویرایش) می گوید، ارتش شما در قلمرو ما است، بیایید به صورت دوجانبه تصمیم بگیریم. خب، نخست وزیر پاشینیان تأیید کرد: «بله، اکنون باید بر مبنای دوجانبه مذاکره کنید.» یعنی قره باغ رفته است. شما می توانید در مورد وضعیت قره باغ هر چه می خواهید بگویید. اما این سوال کلیدی در مورد وضعیت قره باغ بود، همه چیز برای چندین دهه حول این محور می چرخید: چگونه، چه زمانی، چه کسی وضعیت آن را تعیین خواهد کرد. همه! ارمنستان تصمیم گرفت - قره باغ رسماً بخشی از آذربایجان شد. این موضع دولت مدرن ارمنستان است. خب چیکار کنیم؟... همه آنچه در گذشته نزدیک رخ داد و مسدود شدن راهروی لاچین و غیره. همه اینها پس از به رسمیت شناختن حاکمیت آذربایجان بر قره باغ اجتناب ناپذیر بود. مسئله زمان بود - آذربایجان کی و به چه طریقی در چارچوب قانون اساسی خود نظم مشروطه را در آنجا برقرار کند. خوب، ما چه می توانیم بگوییم؟ چه عکس العمل دیگری به این موضوع نشان دهیم؟ ارمنستان به رسمیت شناخته شد، اما چه کنیم، بگوییم نه، ما نمی شناسیم؟ خب این مزخرف است... من اکنون به شما نمی گویم، فکر می کنم گزارش ظرافت های بحث هایمان نادرست است، اما آنچه در روزها و هفته های اخیر اتفاق افتاد پیامد اجتناب ناپذیر کاری بود که در پراگ و بروکسل انجام شد. بنابراین، آقای میشل و همکارانش باید آن موقع فکر می کردند که ظاهراً دقیقاً نمی دانم، نخست وزیر ارمنستان را متقاعد کردند که دست به چنین اقدامی بزند ... باید همه با هم در مورد سرنوشت این کشور فکر می کردند. ارمنی های قره باغ باید حداقل چیزی بنویسند که در این شرایط در انتظارشان است، نوعی رویه برای ادغام قره باغ به آذربایجان، نوعی رویه برای تامین امنیت و احترام به حقوقشان... اما چیزی از این وجود ندارد فقط گفته می شود که قره باغ بخشی از آذربایجان است. همه! و اگر خود ارمنستان چنین تصمیمی گرفته باشد، چه باید بکنیم؟» پوتین خاطرنشان کرد.