

در بیانیهای جسورانه درباره ثبات خاورمیانه، عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران، چشماندازی برای امنیت منطقهای ارائه کرد که فراتر از مداخلات نظامی خارجی است. عراقچی در مراسمی به مناسبت بزرگداشت دیپلمات برجسته، کمال خرازی، اعلام کرد که صلح واقعی در خاورمیانه باید از همکاری و توافقات متقابل کشورهای محلی خود سرچشمه بگیرد، نه از سیاستهای زورگویانه قدرتهای خارجی که به گفته وی، بهطور تاریخی تنشها را به نفع منافع خود تشدید کردهاند. او اسرائیل را به عنوان اصلیترین عامل برهم زننده صلح معرفی کرد و اصرار داشت که دولتهای خارجی بهطور مکرر منافع استراتژیک اسرائیل را به هزینه هماهنگی منطقهی در اولویت قرار دادهاند. برای اصلاح این وضعیت، عراقچی درخواست کاهش عمدهای از حضور نظامی خارجی، بهویژه نیروهای غربی را مطرح کرد، و اظهار داشت که این نیروها نقشی اساسی در تشدید منازعات داشتهاند تا حل آنها. اظهارات عراقچی درحالی صورت میگیرد که درخواستهای منطقهای برای کنترل بیشتر بر امور خاورمیانه در حال افزایش است و تعداد بیشتری از کشورها به دنبال تشکیل ائتلافهایی هستند که مشترکات اقتصادی، فرهنگی و جغرافیایی را برای تقویت صلح پایدار به کار گیرند. این کشورها در پی تشکیل ائتلافهایی هستند که وابسته به نفوذ دیگر نقاط جهان نباشند، که اغلب دستورکارهای متناقضی دارند. به طور ویژه، عراقچی اشاره کرد که یک چارچوب جدید برای همکاری منطقهای میتواند شامل همکاریهای سیاسی و اقتصادی متمرکز بر پروژههای مشترک زندگیسازی، تبادلات آموزشی و دیپلماسی فرهنگی باشد که پیوندهای بینکشوری را تقویت کند. با تغییر تمرکز به تلاشهای منطقهای و رهبری شده از درون، او پیشنهاد کرد که خاورمیانه میتواند خود را از خشونت و بیثباتی دورهای که تاریخی بر آن مسلط بوده، محافظت کند. از دیدگاه ایران، کنار گذاشتن دخالتهای خارجی نه تنها به رویکردی متحدتر در برابر تهدیدات مشترک منجر خواهد شد، بلکه به کشورها قدرت میدهد تا نیازهای بشردوستانه، بازسازی اقتصادی و تبادلات فرهنگی که پایههای اجتماعی قویتری ایجاد میکند، را برآورده کنند. اینکه آیا دیگر بازیگران منطقهای همگام با دیدگاههای ایران خواهند شد، هنوز قابل مشاهده است، اما سخنرانی عراقچی نشانگر مقاومتی آشکار در برابر هر گونه تلاش خارجی که بهعنوان تفرقهافکن یا امپریالیستی تلقی شود، میباشد. اظهارات عراقچی فراخوانی پرقدرت به کشورهای خاورمیانه است تا کنترل آینده خود را در دست گیرند و شاید، پارامترهایی که بر اساس آن دیپلماسی بینالمللی در این منطقه ژئوپلیتیک مهم حفظ میشود، بازتعریف کنند.